Diş Taşı Temizliği Dişlere Zarar Verir Mi? Doğru Bilinen Yanlışlar

Diş hekimliği kliniklerinde en sık karşılaştığımız sorulardan biri şüphesiz "Diş taşı temizletmek diş minemi çizer mi?" sorusudur. Toplum arasında dolaşan bu asılsız efsane, birçok kişinin tedaviden kaçmasına ve sonuç olarak sağlam dişlerini kaybetmesine yol açmaktadır. Gerçek şu ki; diş minesine asıl zarar veren şey temizlik işlemi değil, temizlenmeyip orada aylarca bekleyen taşların (tartarların) kendisidir!

Tükürükteki minerallerin bakteri plağı ile birleşip sertleşmesiyle oluşan diş taşları, evdeki fırçalamayla çıkmaz. Kahramanmaraş Periodontoloji Uzmanı Ahmet Kürşat Yönder tarafından uygulanan profesyonel Diş Taşı Temizliği (Detertraj) işleminde, kesici veya kazıyıcı aletler değil, ultrasonik titreşim yayan özel cihazlar kullanılır. Bu titreşimler sadece taşın yapısını kırarak dişten uzaklaşmasını sağlar; dişin doğal yapısına, minesine veya mevcut dolgularına zarar vermemesi hedeflenir.

Temizlik sonrası ufak tefek sızlamalar yaşanması çok normaldir çünkü taşların kapladığı alan açığa çıkmıştır. Senede en az iki kez yaptıracağınız Genel Diş Muayenesi ve beraberinde uygulanacak diş taşı temizliği, çürükleri önlemenin ve diş etlerinizi korumanın en ucuz, en kolay ve en sağlıklı yoludur.

Diş taşı temizliğiyle ilgili diğer yaygın yanlışlar

• "Her altı ayda bir temizlik şart." Aralık herkes için aynı değildir. Diş eti hastalığı öyküsü, sigara, şeker hastalığı ve plak birikim hızı gibi etkenlere göre 3–12 ay arasında değişebilir.
• "Diş taşı temizliği dişleri beyazlatır." Temizlik lekeleri ve birikimleri uzaklaştırır, dişin doğal rengini ortaya çıkarır; ancak rengini açmaz. Beyazlatma ayrı bir işlemdir (diş beyazlatma).
• "Dişlerim temiz, diş taşı olmaz." Diş taşı çoğu zaman gözle görülmez; diş etinin altında ve dişlerin arasında birikebilir. Düzenli fırçalayan kişilerde de oluşur.
• "Evde diş taşı temizlenir." Sertleşmiş diş taşı fırçalamayla veya "diş taşı kaldırıcı" ürünlerle çıkmaz; sert aletlerle evde kazımak mineye ve diş etine zarar verebilir.
• "Kanama varsa temizlik yaptırmamalıyım." Tam tersi: kanama çoğunlukla diş taşı ve iltihabın göstergesidir ve temizlikle azalır.

Temizlik sırasında neler hissedilir?

İşlem genellikle ağrısızdır; ultrasonik ucun titreşimi ve su sıçraması hissedilir. Diş etinin hassas olduğu veya diş taşının yoğun olduğu bölgelerde soğuk su ve titreşime bağlı hafif sızlama olabilir; bunu hekime söylerseniz işlem rahatlatılır. Derin ceplerde diş taşı varsa, anestezi altında yapılan küretaj gerekebilir.

Temizlikten sonra

• İlk gün sıcak-soğuk hassasiyeti olabilir; bu genellikle birkaç günde geçer.
• Diş eti kenarında hafif kanama olabilir; fırçalamayı bırakmayın.
• Dişler arasındaki boşluklar daha belirgin hissedilebilir; bu boşluklar diş taşı nedeniyle önceden dolu olduğu içindir. Arayüz fırçası ve diş ipiyle temizliği sürdürün.

Hassasiyet iki haftadan uzun sürüyorsa veya şiddetliyse muayene olun. Temizliğin ayrıntıları için diş taşı temizliği sayfamıza bakabilirsiniz.

Neden önemlidir?

Diş taşı, bakteri plağının tutunduğu pürüzlü bir yüzey oluşturur ve diş eti iltihabının (gingivitis) başlıca nedenidir. Tedavi edilmezse iltihap kemiğe ilerleyerek periodontitise yol açabilir (diş eti hastalıkları ve tedavisi). Düzenli temizlik hem bu riski hem de ağız kokusu ve diş eti çekilmesi gibi sorunları azaltmaya yardımcı olur.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Diş taşı temizlendikten sonra dişler sallanır mı? Hayır. Ancak çok yoğun diş taşı olan hastalarda, taşlar dişleri bir alçı gibi birbirine bağlamış olabilir. Taşlar temizlendiğinde dişi tutan kemiğin eridiği ortaya çıkar. Yani dişi sallayan temizlik değil, geç kalınmış kemik erimesidir.

Temizlik işlemi ağrılı mıdır? İşlem genellikle ağrısız veya çok az hassasiyetle tamamlanır ve çoğu zaman anestezi gerektirmez. Sadece diş etlerinin çok hassas olduğu veya çekilmelerin bulunduğu durumlarda hafif bir sızlama hissedilebilir.

Diş taşı temizliği dişleri beyazlatır mı? Temizlik işlemi, dişin üzerindeki çay, kahve ve sigara gibi yüzeysel lekeleri ve sarı tartarları büyük ölçüde uzaklaştırır. Diş kendi doğal, temiz ve parlak rengine kavuşur ancak ekstra bir kimyasal beyazlatma (Bleaching) işlemi değildir.