Diş Kaplama (Kron)

Diş kaplaması (kron), dişin diş etinin üzerinde kalan kısmını tamamen saran, dişin şeklini, boyutunu, gücünü ve görünümünü geri kazandıran bir restorasyondur. Aynı zamanda implantların üzerine yerleştirilen diş de bir kaplama olarak yapılır (implant tedavisi).

Kaplama ne zaman gerekir?

• Büyük bir çürük veya eski bir dolgu nedeniyle dişin büyük bölümü kaybedildiğinde (dolgu yetersiz kaldığında)
• Kanal tedavisi yapılan dişin kırılmaya karşı korunması gerektiğinde
• Kırık veya çatlak dişlerde
• Şekli veya rengi belirgin biçimde bozuk dişlerde
• Köprü veya implant üstü yapı gerektiğinde

Kaplama türleri

• Zirkonyum: Dayanıklı ve doğal görünümlü seramik türü.
• Tam seramik (porselen): Estetik beklentinin yüksek olduğu, özellikle ön bölgede tercih edilen kaplamalar.
• Metal destekli porselen: Metal bir altyapının üzerinde porselen tabaka bulunur.
• Tam metal: Dayanıklıdır ancak estetik değildir; çoğunlukla arka dişlerde kullanılır.

Hangi tür sizin için uygun olduğu; dişin yeri, çiğneme kuvveti, estetik beklenti ve diş eti durumuna göre birlikte belirlenir.

Kaplama nasıl yapılır?

1. Muayene ve planlama: Dişin ve diş etinin durumu, röntgen ve kapanış değerlendirilir.
2. Dişin hazırlanması: Lokal anestezi altında dişten kaplamanın kalınlığı kadar ince bir kısım uzaklaştırılır. Bu, geri dönüşü olmayan bir işlemdir.
3. Ölçü veya dijital tarama: Hazırlanan dişin ölçüsü alınır.
4. Geçici kaplama: Laboratuvar süreci boyunca dişi koruyan geçici bir kaplama takılır.
5. Kalıcı kaplamanın uygulanması: Renk, şekil ve kapanış kontrol edildikten sonra kaplama dişe yapıştırılır.

Kaplama ve diş eti sağlığı

Kaplamanın uzun ömürlü olması, diş etiyle uyumuna bağlıdır. Kaplama kenarı diş etinin çok altında kalırsa, uyumsuz veya taşkın olursa ya da yapıştırıcı artığı kalırsa, diş etinde iltihap, kanama ve çekilme görülebilir. Bu nedenle kaplama öncesinde diş eti muayenesi yapılması ve gerekiyorsa önce diş eti tedavisi uygulanması önemlidir. Sorun yaşanırsa kaplama sonrası diş eti sorunları sayfamıza göz atabilirsiniz.

Kaplamanın bakımı

Kaplama çürümez, ancak kaplamanın altındaki diş ve çevresindeki diş eti hastalanabilir. Günlük fırçalama, diş ipi veya arayüz fırçası kullanımı ve düzenli kontroller gereklidir. Sert cisimleri ısırmaktan ve diş sıkma-gıcırdatma alışkanlığından kaçınmak (gerekirse gece plağı kullanmak) kaplamayı korur.

Kaplama materyallerinin karşılaştırılması

• Zirkonyum: Yüksek dayanımlıdır; arka dişlerde ve köprülerde sık tercih edilir. Estetiği, üzerine uygulanan seramik katmanıyla veya yüksek şeffaflıktaki tipleriyle artırılabilir.
• Tam seramik (porselen): Işığı doğal dişe en yakın biçimde geçirdiği için özellikle estetiğin en önemli olduğu ön bölgede tercih edilir. Çiğneme yükünün çok olduğu bölgelerde dayanıklılığı materyale ve yapıya göre değerlendirilir.
• Metal destekli porselen: Uzun yıllardır kullanılan, dayanıklı bir seçenektir. Diş eti çekilirse kaplama kenarında koyu bir metal çizgisi görünebilir ve metale karşı hassasiyeti olan kişilerde sorun çıkarabilir.
• Tam metal: Çok dayanıklıdır, dişten az doku kesilmesini gerektirir; ancak estetik değildir, bu yüzden çoğunlukla arka bölgelerde seçilir.

Hangi materyalin uygun olduğu; dişin yeri, çiğneme kuvveti, diş sıkma alışkanlığı, estetik beklenti ve diş eti durumuna göre birlikte belirlenir.

Geçici kaplama dönemi

Dişten gerekli miktarda doku uzaklaştırıldıktan sonra, kalıcı kaplama hazırlanana kadar (genellikle bir ila iki hafta) geçici bir kaplama takılır. Geçici kaplama dişi ve diş etini korur, görünümü ve çiğnemeyi sürdürür. Bu dönemde:

• Yapışkan (sakız, karamel) ve çok sert yiyeceklerden kaçının.
• Diş ipini yan tarafa kaydırarak çekin; yukarı doğru çekmek kaplamayı düşürebilir.
• Geçici kaplama düşer veya hassasiyet artarsa beklemeden haber verin; dişin yer değiştirmemesi için kalıcı kaplama öncesi yeniden yapıştırılması gerekir.

Kaplama sonrası alışma ve kapanış kontrolü

Kalıcı kaplama yapıştırıldıktan sonra karşı dişlerle temas yüksekliği ve çiğneme hareketlerindeki uyum kontrol edilir. İlk günlerde kaplamanın biraz yüksek veya yabancı hissedilmesi olağandır; ancak çiğnerken ağrı, belirgin yükseklik veya diş etinde rahatsızlık varsa basit bir ayarla düzeltilebilir. Bu nedenle kontrol randevusunu aksatmayın.

Kaplamanın ömrünü etkileyen faktörler

• Kaplama kenarının dişe ve diş etine uyumu
• Diş sıkma ve gıcırdatma (gerekirse gece plağı)
• Kaplamanın altındaki dişte ve çevresinde çürük veya diş eti hastalığı gelişmemesi
• Sert cisimleri (buz, kalem, çekirdek) ısırmaktan kaçınmak
• Düzenli kontrol ve profesyonel temizlik

Köprü ve implant üstü kaplamalar

Kaplama yalnızca doğal dişlerin üzerine yapılmaz. Eksik bir dişin iki yanındaki dişlere dayanan köprülerde komşu dişler kaplama olarak hazırlanır. İmplant tedavisinde ise implantın üzerine yerleştirilen diş de bir kaplamadır; komşu dişlere dokunmadan eksik dişi tamamlar. Hangi çözümün sizin için uygun olduğu muayenede değerlendirilir.